خطای هذلولی

پدیده جالب تنزیل هذلولی

اگر به یک بچه بگویبد یک شکلات الان  می خواهی یا دو شکلات فردا، به نظرتان کدام را انتخاب می کند؟ احتمالا قبل ازاینکه حرف تان تمام شود یک شکلات را از دست تان گرفته و رفته است!  به نظرتان بزرگتر ها کدام را انتخاب می کنند؟ آقای جورج اینسلی روان شناس، آزمایش جالبی انجام داده است که شما همین الان 50 دلار را ترجیح میدهید یا 100 دلاز یا100 دلاز تا شش سال دیگر را؟ شوال دیگر این بوده است که  شما 50 دلار در پنج سال دیگر را ترجیح می دید  یا 100 دلار در شش سال دیگر را ؟ اغلب افراد در حالت اول  50 دلار نقد  و آنی را ترجیح داده اند اما در حالت دوم 100 دلار شش سال بعد برای شان ترجیح داشت! چرا اینطور رفتار می کنیم؟


نگاه تحلیلی ، چرا چنین چیزی رخ می دهد؟

خطایی در تصمیم گیزی های ما شناسایی شده است به نام خطای تنزیل هذلولی یا تنزیل اغراق آمیز! این خطا بدین مفهوم است که شبیه یک هذلولی ، ارزش گذاری ما برای بازه های نزدیک ، شیب زیادی دارد، اما هر چه  از الان دور می شویم، ارزش گذاری ما حساسیتش کمتر می شود. به همین دلیل 1 دلار امروز را به 3 دلار فردا ترجیح میدهیم. اما 1 دلار در یک سال بعد را به 3 دلار یک سال و یک روز  بعد ترجیخ نمی دهیم. شاید به همین دلیل هم باشد که منافع کوتاه مددت را در اغلب موارد به منافع  بلند ، ترجیح می دهیم.مثلا دیدن فینال جام باشگاه های اروپا( منافع کوتاه مدت ) را به قبولی در امتحان پایان ترم ترجیح میدهیم و این باعث می شود که هم مشروط شویم (سابقه آن تا آخر عمر در سوابق تحصیلی  ما یماند) و هم یک ترم عقب بیفتیم. یا خرید یک گوشی 3 میلیون تومانی را در امروز ، به جمع کردن پول و خرید خودرو 60 میلیون تومانی تا 2 سال بعد ترجیح میدهیم. یا به عنوان یک مدیر، کاهش هزینه از طریق کاهش میزان حقوق پرسنل یا امکانات رفاهی انان را به اصلاح ساختار های سازمانی که زمانبر  و سخت تر اما با بازدهی بالاتراست ، ترجیح می دهیم. در نتیجه تصمیم هایی می گیریم که فردا و فرداها از آن پشیمان می شویم و با خوئد می گوییم که ای کاش آن سود کم آن روز را نمی گرفتم،تا امروز سود بیشتری داشته باشمو بازاریابان نیز از همین خطای ما بهره می برند، بارها دیده ایم که حرا به مدت محدود یا پیشنهاد شگفت انگیز تنها برای 24 ساعت، ارائه میدهند. وسوسه هایی که مارا مغلوب دستاورد یا لذت کوچک تر و نزدیکتر می کند.

راهکارچیست؟ سفر ذهنی

چه می شود کرد که در دام خطای تنزیل هذلولی نیافتیم یا حداقل کمتر بیافتیم؟ راهکار آن سفر ذهنی است. منافع کوتاه مدت، روبروی چشم ما هستندو بنابراین لذت شان خیلی ملموس و در دسترس است. به همین خاطر دیدن فینال جام باشگاه ها را به درس خواندن شب امتحان ترجیح می دهیم. به همین خاطر است که کار های پرسروصدا (رسیدگی به یک فرد مضنون به فساد) را به یک کار زیر ساختی ( ایجاد سیستم های اطلاعاتی شفاف برای اینکه امکان فساد به صفربرسد) ترجیح می دهیم. چون اولی خیلی زود جواب می دهد وشیرین است، ولیدومی زمان می برد و طول می کشد. امابهترین کاری که میتوانیم برای کنترل خطای هذلولی تمرین کنیم ، سفر ذهنی است. یعنی خود را در چند سال دیگر تجسم کنیم و تصور کنیم که هر کدام از تصمیمات ما چه آینده ای را رقم میزند. مثلا فکر کنیم به خاطر یک ترم مشروط شدن، نمره و معدل پین، تا آخردوران کاری همیشه احساس ضعف خواهیم کرد. ای نجربه ذهنی هرچقدرعمیق ترباشد، یاعث می شود شبیه سازی دقیق تری از واقعیت آتی داشته باشیم . این ویژگی ذهن انسان است که می تواند با شیبه سازی آینده ، یک واقعیت ذهنی ویک تجربه نیمه واقعی داشته باشد.ازاین ویژگی ( نقطه قوت )  دربرابر آن خطا ( نقطه ضعف ) ، به خوبی استفاده کنیم.

اشتراک گذاری Telegram Facebook WhatsApp Twitter

دیدگاهتان را بنویسید